Üretici-Market Fiyat Farkında Zirve Havuçta: Fark Yüzde 461,2

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın Temmuz ayı değerlendirmesine göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı yüzde 461,2 ile havuçta zirve yaptı. Tarımsal girdilerde ise özellikle gübre, yem, elektrik, tarım ilacı ve mazot fiyatlarındaki yıllık artışlar dikkat çekti.

ŞHA-

Ankara – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Temmuz ayında üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimleri değerlendirdi. Bayraktar’ın açıklamasına göre üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 461,2 ile havuçta görülürken, tarımsal girdi maliyetlerinde de yıllık bazda dikkat çeken artışlar yaşandı.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Temmuz ayında üretici ile market arasındaki fiyat farklılıkları ile tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bayraktar, Temmuz ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 461,2 ile havuçta görüldüğünü belirtti. Havuçtaki fiyat farkını yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti.

Üreticide 11 lira olan havuç markette 61 lira 73 kuruşa, 18 lira 75 kuruş olan elma 102 lira 7 kuruşa, 24 lira 21 kuruş olan yeşil mercimek 81 lira 50 kuruşa, 17 lira 64 kuruş olan kabak 58 lira 49 kuruşa, 6 lira 82 kuruş olan maydanoz ise 21 lira 79 kuruşa satıldı.

MARKETTE EN FAZLA ARTIŞ SİVRİ BİBERDE

Bayraktar’ın açıklamasına göre Temmuz ayında markette takip edilen 39 ürünün 19’unda fiyat artışı, 20’sinde fiyat düşüşü görüldü.

Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Sivri biberdeki fiyat artışını yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates takip etti.

Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti izledi.

ÜRETİCİDE EN FAZLA DÜŞÜŞ HAVUÇTA

Temmuz ayında üreticide 31 ürünün 8’inde fiyat artışı, 16’sında fiyat düşüşü yaşanırken, 7 üründe fiyat değişimi olmadı.

Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 51,1 ile havuçta görüldü. Havuçtaki düşüşü yüzde 49 ile karpuz, yüzde 43,7 ile kabak, yüzde 38,6 ile yeşil mercimek ve yüzde 29,6 ile salatalık takip etti.

Üreticide fiyatı en fazla artan ürün ise yüzde 52,9 ile kuru soğan oldu. Kuru soğandaki fiyat artışını yüzde 49,2 ile sivri biber, yüzde 31,8 ile çilek, yüzde 13,9 ile domates ve yüzde 13,7 ile patates izledi.

ARZ VE TALEP FİYATLARI ETKİLEDİ

Bayraktar, üretici fiyatlarında yaşanan değişimlerin nedenlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Çukurova Bölgesi’nde yazlık kuru soğan çeşitlerinin hasadının geçen ay tamamlanması, İç Anadolu Bölgesi’nde ise erkenci çeşitlerin hasadının henüz yeni başlaması nedeniyle piyasada arz daralması yaşandı. Bu geçiş döneminin üretici fiyatlarının yükselmesine neden olduğu belirtildi.

Kıyı kesimlerindeki seralarda sivri biber ve domates üretiminin sona ermesiyle arz azalırken, buna bağlı olarak üretici fiyatları yükseldi. Çilekte de üretim sezonunun sonuna yaklaşılması nedeniyle arz daraldı ve üretici fiyatlarında artış görüldü.

Kabak, salatalık ve patlıcanda ise yayla bölgelerindeki üretimin devreye girmesiyle arz arttı. Talebin bu artışı karşılayacak düzeyde olmaması, üretici fiyatlarının gerilemesine yol açtı.

Yazlık patateste ilkbahar döneminde uzun süre etkili olan yağışların ürünlerde bozulmalara neden olması arzı azaltırken, arzdaki daralma üretici fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Havuç ve yeşil mercimekte mevsimsel olarak arzın artması ve talebin zayıflaması üretici fiyatlarının düşmesine neden olurken, karpuzda ise hasat sonrası uzun süre depolanamaması ve talebin beklentilerin altında kalması fiyatların gerilemesinde etkili oldu.

GİRDİ FİYATLARINDA YILLIK ARTIŞ DİKKAT ÇEKTİ

Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından alınan fiyat verilerine göre, Temmuz ayında Haziran ayına kıyasla 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,1, amonyum nitrat gübresi yüzde 0,2 arttı.

Buna karşılık ÜRE gübresinin fiyatı yüzde 10,9, amonyum sülfat gübresinin fiyatı yüzde 8,6, DAP gübresinin fiyatı ise yüzde 1,2 geriledi.

Geçen yılın Temmuz ayına göre ise amonyum nitrat gübresi yüzde 71, amonyum sülfat gübresi yüzde 59,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 35,4, DAP gübresi yüzde 25 ve ÜRE gübresi yüzde 1,5 oranında arttı.

Temmuz ayında Haziran ayına göre besi yemi fiyatları yüzde 0,1, süt yemi fiyatları ise yüzde 0,4 azaldı. Son bir yılda besi yemi fiyatı yüzde 29,6, süt yemi fiyatı ise yüzde 27,8 arttı.

Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında yükseldi.

Mazot fiyatı ise Temmuz ayında aylık bazda yüzde 19,4, yıllık bazda yüzde 43,6 oranında arttı.

Bayraktar’ın değerlendirmesinde, üretici ve market fiyatları arasındaki farklılıkların yanı sıra tarımsal üretimde kullanılan temel girdilerdeki değişimlerin üreticinin maliyetlerini doğrudan etkilediğine dikkat çekildi.

SELDA ÇAKMAK / ANKARA